Η αυξανόμενη χρήση των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης και ανταλλαγής μηνυμάτων μεταξύ των εφήβων εγκυμονεί κινδύνους, ιδίως όσον αφορά τον διαδικτυακό εκφοβισμό. Ως προληπτικό μέτρο, η εκπαίδευση των μαθητών/-τριών στο πώς να περιηγούνται με ασφάλεια αυτές τις πλατφόρμες είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση της έκθεσής τους σε διαδικτυακή παρενόχληση και την προώθηση της υπεύθυνης ψηφιακής συμπεριφοράς. Η εκπαίδευση αυτή θα πρέπει να καλύπτει όχι μόνο τις τεχνικές δεξιότητες, όπως η προσαρμογή των ρυθμίσεων απορρήτου, αλλά και συναισθηματικές και κοινωνικές δεξιότητες που ενθαρρύνουν την ενσυναίσθηση και την ηθική συμπεριφορά στο διαδίκτυο.
Ρυθμίσεις απορρήτου και ασφάλειας
Ένα από τα βασικά στοιχεία της ασφαλούς χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι να διασφαλιστεί ότι οι μαθητές/-τριες κατανοούν πώς να διαχειρίζονται τις ρυθμίσεις απορρήτου και ασφάλειας στις διάφορες πλατφόρμες. Πολλοί ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης και εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων έχουν προεπιλεγμένες ρυθμίσεις που καθιστούν τις προσωπικές πληροφορίες και τις αναρτήσεις των χρηστών ορατές στο κοινό, αυξάνοντας ενδεχομένως την ευπάθειά τους στο διαδικτυακό εκφοβισμό. Οι Méndez et al. (2019) τονίζουν πώς η συναισθηματική νοημοσύνη βοηθά τους/τις εφήβους/-ες να ρυθμίζουν τη συμπεριφορά τους στο διαδίκτυο, μειώνοντας την πιθανότητα τόσο να εμπλακούν όσο και να πέσουν θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού. Αυτό ευθυγραμμίζεται με τη σημασία των ρυθμίσεων απορρήτου, καθώς οι μαθητές/-τριες μπορούν να μάθουν να περιορίζουν την έκθεσή τους σε επιβλαβές περιεχόμενο. Επιπλέον, οι Livingstone et al. (2011) τονίζουν τον ρόλο του ψηφιακού γραμματισμού στην ενίσχυση της κατανόησης των μαθητών για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης της ιδιωτικότητας.
Ψηφιακά αποτυπώματα
Μια άλλη κρίσιμη έννοια είναι η μονιμότητα των ψηφιακών αποτυπωμάτων. Από τη στιγμή που μια πληροφορία μοιράζεται στο διαδίκτυο, είναι συχνά αδύνατο να αφαιρεθεί πλήρως. Οι έφηβοι/-ες πρέπει να κατανοήσουν ότι οι διαδικτυακές τους ενέργειες και το κοινόχρηστο περιεχόμενό τους μπορεί να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες, ακόμη και αν διαγραφούν. Οι Mocanu et al. (2022) συζητούν πώς τα ψηφιακά ίχνη, αφού κοινοποιηθούν, μπορούν να αξιοποιηθούν στον κυβερνοεκφοβισμό, υπογραμμίζοντας περαιτέρω τη σημασία της προσεκτικής συμπεριφοράς στο διαδίκτυο. Αυτό υποστηρίζει την ανάγκη διδασκαλίας των μαθητών/-τριών σχετικά με τις μακροπρόθεσμες συνέπειες των ψηφιακών τους αποτυπωμάτων.
Ενσυναίσθηση και ψηφιακή εθιμοτυπία
Η ενσυναίσθηση και η υπεύθυνη συμπεριφορά στο διαδίκτυο είναι απαραίτητες για την πρόληψη του διαδικτυακού εκφοβισμού. Οι Hinduja και Patchin (2018) υποστηρίζουν ότι η προώθηση της ενσυναίσθησης μέσω προγραμμάτων ψηφιακού αλφαβητισμού μπορεί να μειώσει σημαντικά τη διαδικτυακή παρενόχληση με την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον πραγματικό αντίκτυπο των ενεργειών στο διαδίκτυο. Η εκπαίδευση στην ψηφιακή εθιμοτυπία μπορεί να βοηθήσει τους/τις μαθητές/-τριες να κατανοήσουν πώς να επικοινωνούν με σεβασμό και να αποφεύγουν να συμμετέχουν σε επιβλαβείς διαδικτυακές συμπεριφορές όπως το τρολάρισμα και η διάδοση φημών. Οι Livingstone κ.ά. (2011) υποστηρίζουν περαιτέρω αυτό το γεγονός τονίζοντας πώς τα προγράμματα ψηφιακού γραμματισμού μπορούν να προωθήσουν μια κουλτούρα σεβασμού και ενσυναίσθησης στο διαδίκτυο.
Μέτρα ασφαλείας
Η εκπαίδευση των μαθητών/-τριών σχετικά με την ασφάλεια των κωδικών πρόσβασης, την αναγνώριση του ηλεκτρονικού «ψαρέματος» phishing και την προστασία των προσωπικών πληροφοριών στο διαδίκτυο είναι ζωτικής σημασίας. Ο Faryadi (2011) εξηγεί ότι η υπερβολική κοινοποίηση ή η αποτυχία προστασίας των διαδικτυακών λογαριασμών μπορεί να καταστήσει τους/τις μαθητές/-τριες πιο ευάλωτους/-ες στον διαδικτυακό εκφοβισμό και σε άλλες μορφές διαδικτυακής παρενόχλησης. Ομοίως, οι Staksrud & Livingstone (2009) υπογραμμίζουν τη σημασία των μέτρων ασφαλείας, σημειώνοντας πως η έλλειψη ευαισθητοποίησης σε θέματα ψηφιακής ασφάλειας συχνά συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διαδικτυακού εκφοβισμού.